Ý tưởng tận dụng lượng nhiệt sinh ra từ việc khai thác Bitcoin để đun nóng nước hay sưởi ấm nhà cửa đã được thảo luận trong vài năm qua. Nhiều kỹ sư đã cố gắng thử nghiệm ý tưởng này. Giờ đây, chúng ta đang thấy ý tưởng đó biến thành sản phẩm thực tế. Superheat giới thiệu máy nước nóng kiêm máy khai thác Bitcoin, kết hợp tiện ích hằng ngày với tính toán blockchain.
Sản phẩm có tên Superheat H1, có khả năng vừa đun nước, vừa khai thác Bitcoin, được Công ty khởi nghiệp Superheat (Hoa Kỳ) giới thiệu tại Triển lãm điện tử tiêu dùng (CES) 2026 lớn nhất thế giới, vừa diễn ra tại Las Vegas. Thiết bị gia dụng độc đáo này biến nhiệt lượng thường bị lãng phí từ quá trình tính toán, thành điện năng hữu ích để đun nước nóng.
Cách thức hoạt động của Superheat H1
Máy tính thực hiện các tác vụ nặng, như khai thác tiền điện tử hay đào tạo mô hình AI, sẽ trở nên rất nóng, đó là một vấn đề. Tại các trung tâm dữ liệu mở rộng khắp nơi để phục vụ cho sự bùng nổ AI, làm mát là nguồn tiêu thụ điện năng rất lớn sau việc vận hành chính các máy tính. Vậy thay vì lãng phí lượng nhiệt đó bằng cách phân tán nó, bạn dùng nó để đun nóng nước tắm thì sao?
Superheat H1 là một máy đun nước nóng dung tích 190 lít, tích hợp máy tính chuyên dụng để khai thác Bitcoin. Ý tưởng chính khá đơn giản: chip ASIC tạo ra rất nhiều nhiệt trong quá trình khai thác Bitcoin, nhiệt này thay vì thải ra không khí, nó được dẫn vào bộ trao đổi nhiệt và được dùng để làm nóng nước trong bình chứa.
Nếu như bạn chưa biết, tóm tắt nhanh về Bitcoin như sau. Đồng tiền điện tử này hoạt động bằng cách duy trì một hồ sơ công khai về các giao dịch của nó, gọi là chuỗi khối (blockchain). Để thêm dữ liệu vào chuỗi khối, bạn phải hoàn thành các phép tính phức tạp, tương tự như giải một câu đố, gọi là bằng chứng công việc (proof-of-work) và sẽ được thưởng bằng Bitcoin.
Do giá trị của Bitcoin tăng lên trong những năm qua, nên việc khai thác Bitcoin trở thành một cơ hội tài chính hấp dẫn. Khi chuỗi khối phát triển, việc khai thác ngày càng khó khăn hơn, thúc đẩy các thợ mỏ phải sử dụng hệ thống tính toán tiên tiến để kiếm phần thưởng của họ. Hệ thống này tạo ra lượng nhiệt lớn, mà nhiều người cho rằng có thể dùng để đun nước nóng sử dụng.
Theo nhà phát triển, Superheat H1 tiêu thụ điện năng gần như tương đương với máy đun nước nóng điện thông thường có cùng dung tích. Nhưng việc thu nhập từ khai thác đồng Bitcoin (có thể bán hoặc trao đổi như loại tiền tệ), sẽ giúp bù đắp một phần đáng kể hoặc thậm chí toàn bộ chi phí làm nóng nước.
Giá của Superheat H1 dự kiến khoảng 2.000 đô la Mỹ, cao hơn một chút so với các máy nước nóng dùng điện thông thường có cùng dung tích. Mặc dù chi phí của nó cao hơn, nhưng thiết bị này đóng vai trò là nguồn thu nhập thụ động, không chỉ trả tiền cho thiết bị mà còn có thể giúp bạn kiếm thêm một khoản tiền nhỏ khi giá trị của Bitcoin tăng vọt theo thời gian.
Những vấn đề đặt ra
Máy nước nóng có khả năng khai thác Bitcoin, tự nó đã là một ý tưởng mới lạ và thú vị. Hiện tại, hệ thống chỉ hoạt động với Bitcoin, nhưng công ty có kế hoạch mở rộng hỗ trợ sang các loại tiền điện tử khác. Tất nhiên, chuyện đào được bao nhiêu Bitcoin, có “hòa vốn” hay không còn phụ thuộc rất nhiều vào giá coin và điều kiện thị trường.
Nhưng ít nhất, Superheat H1 cho thấy ý tưởng khá thú vị: nhiệt thải từ công nghệ không nhất thiết phải là thứ bỏ đi, nếu tận dụng đúng cách, nó hoàn toàn có thể trở thành giá trị mới. Ý tưởng này nhằm làm cho việc khai thác tiền điện tử trở nên thân thiện hơn với môi trường, bằng cách tận dụng lượng nhiệt tỏa ra từ chính hoạt động khai thác cho mục đích sử dụng hằng ngày.
Thoạt nhìn, đây có vẻ là một giải pháp tuyệt vời. Nhiệt lượng lẽ ra bị lãng phí, giờ đây được tái sử dụng một cách hiệu quả. Ngay cả khi bỏ qua giá trị của Bitcoin, điều này cũng có thể giúp mọi người giảm hóa đơn tiền điện và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch thường sử dụng để đun nước nóng.
Tuy nhiên, những người không ủng hộ tiền điện tử nói chung và Bitcoin nói riêng, lập luận rằng lượng nhiệt này lẽ ra không nên được tạo ra ngay từ đầu. Khai thác Bitcoin cực kỳ tiêu tốn điện năng và làm tăng thêm áp lực lên lưới điện. Hơn nữa, điện năng dùng để khai thác Bitcoin chủ yếu đến từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch.
Khi blockchain trở nên phức tạp hơn, hệ thống khai thác cần được nâng cấp. Mặc dù điều này hiệu quả các trung tâm khai thác quy mô lớn, nhưng ở quy mô cá nhân hiệu quả kinh tế lại không khả thi. Người dùng cá nhân sẽ làm gì nếu phần cứng khai thác trở nên lỗi thời? Mua lại máy nước nóng mới? Hay có lựa chọn nào khác nếu chip bị hỏng?
Tương lai của công nghệ này cũng phụ thuộc nhiều vào số phận của tiền điện tử. Nếu luật pháp quy định khai thác Bitcoin là không hợp pháp ở quốc gia của bạn, liệu bạn có phải ngừng sử dụng máy nước nóng này không? Mặc dù công nghệ này có thể tận dụng nhiệt lượng từ việc khai thác Bitcoin, nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi cần giải đáp trước khi áp dụng nó vào cuộc sống hằng ngày.
